Akaryakıta gelecek dev zam böyle engellendi

Orta Doğu’daki gerilim ve petrol fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle motorine 6,69 TL zam yapılması bekleniyordu. Ancak sektör kaynaklarından edinilen bilgiye göre, bu gece yürürlüğe girmesi planlanan artış son anda iptal edildi. Böylece motorin fiyatlarında herhangi bir değişiklik olmayacak.

Zam beklentisi üzerine birçok vatandaş akaryakıt istasyonlarına yönelerek depolarını doldururken, hükümetin devreye girmesiyle motorin grubuna yapılması planlanan artış pompaya yansıtılmadı. Öte yandan, fiyat düzenlemesinin yalnızca gaz yağı ürünlerinde uygulanacağı bildirildi.

Küresel petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyona etkisini sınırlamak için yeni adımlar atılıyor. Bu çerçevede, akaryakıttaki artışın pompaya daha düşük oranda yansıması amacıyla vergi düzenlemesine dayanan eşel mobil sisteminin yeniden devreye alınması üzerinde çalışıldığı belirtiliyor.

EŞEL MOBİL SİSTEMİ NEDİR, NASIL ÇALIŞIR?

Türkiye’de akaryakıt fiyatları; rafineri çıkış fiyatına Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve dağıtım payının eklenmesiyle belirleniyor. Brent petrolde yaşanan yükselişler ise bu hesaplama üzerinden doğrudan pompaya zam olarak yansıyabiliyor.

İlk olarak 2018’deki kur dalgalanmasının ardından uygulamaya alınan ve 2022’de sona eren Eşel Mobil Sistemi, uluslararası fiyat artışlarının vatandaşa doğrudan yansıtılmasını engellemeyi amaçlıyor. Sistem devreye alındığında, küresel piyasalardan kaynaklanan artış tutarı kadar miktar ÖTV’den düşülüyor. Böylece zam pompaya tam olarak yansımıyor ya da daha sınırlı kalıyor.

Örneğin motorinde planlanan 6,69 TL’lik artışın tamamı ya da bir kısmı ÖTV’den karşılanarak fiyat sabit tutulabiliyor. Bu yöntemle devlet, vergi gelirinden feragat edilerek fiyat artışının etkisini azaltmayı hedefliyor.