Jeotermal Zenginlik Yatırımcıyı Bekliyor

KOP İdaresi Başkanlığı ve TÜBİTAK-TÜSSİDE iş birliği ile hazırlanan “KOP Bölgesi Jeotermal Kaynakların Değerlendirilmesi Projesi” tamamlandı. Bölgedeki mevcut jeotermal kaynaklara ait en güncel verilerin sunulduğu çalışmada, tarım, endüstriyel kullanım ve turizm başta olmak üzere jeotermalin kullanılabileceği tüm sektörler ele alınarak geliştirilmesine yönelik somut çıktılar hazırlandı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına bağlı Konya Ovası Projesi (KOP) Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı, jeotermal kaynak zenginliği açısından dünyanın önde gelen ülkelerinden olan Türkiye’nin potansiyelini maksimum faydaya dönüştürmek için önemli bir rapor hazırladı. TÜBİTAK’a bağlı Türkiye Sanayi Sevk ve İdare Enstitüsü (TÜSSİDE) iş birliğinde hazırlanan raporlar ve beraberinde oluşturulan yatırımcı rehberi ve eylem planında turizm, sağlık, tarım ve enerji sektörlerine yönelik 13 farklı alanda 73 eylem önerisi getirilerek; KOP Bölgesinin çok sektörlü ve eş zamanlı kalkınması için önemli bir dinamik oluşturulacak.

TOGUR: JEOTERMAL ENERJİDE DÜNYANIN ÖNDE GELEN ÜLKESİYİZ

Türkiye’nin jeotermal kaynaklarından doğrudan elektrik üretiminde bin 523 megavatlık güç ile kapasite açısından dünyada en büyük 4’ncü, Avrupa’da ise 1’nci ülke olduğunu ifade eden KOP İdaresi Başkan vekili Halil İbrahim Tongur, ülkemizin mevcut zenginliğini önce tanımaya ve sınıflandırmaya ardından yatırıma ve istihdama dönüştürerek bölgesel kalkınma özelinde Türkiye’nin kalkınmasına önemli katkılar sunulacağını söyledi.

YATIRIMCILAR İÇİN REHBER

Jeotermal enerjiden maksimum fayda sağlayabilmek için önce mevcut kaynakların ürettikleri toplam enerjiyi temel alarak, ilgili kaynağın nasıl ve hangi amaçlarla değerlendirilebileceğinin altyapısını hazırladıklarını hatırlatan Başkan vekili Tongur, “Proje kapsamında bölge illerimizin jeotermal kaynaklarının hidrojeolojik ve hidrojeokimyasal özellikleri belirlendi. Maden Tetkik Arama ve diğer ilgili kamu kurumlarından edinilen resmi veriler ışığında, mevcutta jeotermal kaynağı bulunan Aksaray, Kırşehir, Konya, Nevşehir, Niğde ve Yozgat illerindeki 236 jeotermal alanının ekonomiye kazandırılması amacıyla mevcut kaynakların ağır metal analizleri yapılarak jeotermal alanların oluşum mekanizmaları ve özellikleri ortaya çıkarıldı. Bölgemizde bulunan kaynaklara yönelik ilgili sektörlerde iyileştirme, yeni yatırım önerileri ve eylem planları hazırlandı. Ayrıca bu alanda Bölgemizde yatırım yapacak girişimcilere yönelik hazırlanan Yatırımcı Rehberinde jeotermal kaynağı arama ve işletme sürecinde yapılması gereken aşamalar anlatılarak bölgemizdeki jeotermal kaynakların fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlı potansiyel yatırım alanları ilgililerin kullanımına sunulmuştur.” dedi.

KONYA ZENGİN

KOP Bölgesi Jeotermal Kaynakların Değerlendirilmesi Projesinde Konya, jeotermal kaynaklar ve kullanım alanları açısından önemli bir envantere ve potansiyele sahip olup sağlık, turizm ve tarımsal uygulamalar kullanımlarının gelişimine yönelik analizler yapıldı. Değerlednirme sonucu şu görüşlere yer verildi:  Konya’da MTA Genel Müdürlüğünce yapılan çalışmalar sonucu tespit edilen sıcaklıkları 30 °C ile 49 °C arasında değişen 10 adet jeotermal alan bulunmaktadır. Bunlar İsmil, Ilgın (Çavuşcugöl-Merkez), Tuzlukçu-Akşehir, Seydişehir, Hüyük, Cihanbeyli ve Beyşehir jeotermal alanlarıdır Bu alanlarda toplam 38 kuyu ve 15 kaynak bulunmaktadır. Konya ilinde reenjeksiyon kuyusu bulunmamaktadır. En yoğun kuyu açılan jeotermal alanlar Ilgın ve Tuzlukçu jeotermal alanlarıdır.

DESTEKLENECEK

Karatay ilçesi, İsmil yerleşmesinde bulunan jeotermal kaynakların turizm amaçlı kullanılması plan kararlarıyla desteklenecektir. Kuzey Konya Planlama Alt Bölgesi: (Cihanbeyli, Kulu, Altınekin ilçeleri) Cihanbeyli ilçe merkezinin jeotermal kaynakların jeotermal turizm amaçlı kullanımı amacıyla, alt ölçekli planlarda turizm amaçlı plan kararları geliştirilmesi desteklenecektir. Batı Konya Planlama Alt Bölgesi: (Akşehir, Ilgın, Kadınhanı, Sarayönü, Yunak, Doğanhisar, Çeltik, Tuzlukçu ilçeleri) Akşehir, Gözpınarı mahallesinde varlığı belirlenen jeotermal kaynakların değerlendirilmesi amacıyla termal turizm ve konaklama tesisleri için alan oluşturulması, termal turizmin kültürel turizmle ve Akşehir Gölü çevresinde oluşturulacak günübirlik turizm olanaklarıyla, yaylalar ve tarım alanlarını temel alan eko-turizm olanaklarıyla entegrasyonunun sağlanması plan kararlarıyla desteklenecektir. Ilgın’da kullanımda olan jeotermal kaynaklar ile Kadınhanı ilçesinde ve Tuzlukçu ilçesinde varlığı

belirlenen jeotermal kaynakların turizm amaçlı kullanımı desteklenecektir. Konya içinde hazırlanacak bir turizm master planı içinde, yakın çevredeki doğa, tarih ve kültür turizmi merkezleriyle entegre edilerek geliştirilmesi desteklenecektir. Ilgın’da yapımına başlanmış Anadolu Otelcilik Turizm Lisesi ile birlikte, eğitim amaçlı da kullanılacak konaklama tesislerinin oluşturulması desteklenecektir. Ilgın ilçesi, Çavuşçu Gölü’nün Ilgın Termal Turizm Merkezi sınırları içine alınmış olması ve bu alan için hazırlanan planlarda sulak alan koruma bölgesi içinde turizm amaçlı yapılaşma önerilerinin geliştirilmiş olması, gelecekte sorunların ortaya çıkmasına neden olabilecektir. Bu kapsamda Turizm Merkezi sınırlarının ve planlarda önerilen kullanım kararlarının bu alanın sulak alan niteliği dikkate alınarak gözden geçirilmesi sağlanacaktır. Güneybatı Konya Planlama Alt Bölgesi: (Seydişehir, Beyşehir, Hüyük, Derbent, Derebucak, Yalıhüyük, Ahırlı ilçeleri) Hüyük ilçesinin sınırları içinde ve yakınında bulunan eko-turizm olanağı yaratan unsurlar, Beyşehir Gölü Milli Parkı, orman alanları ve yaylalar, organik tarım ve meyvecilik alanları ile Hüyük ilçe sınırları içinde bulunan Köşk Kaplıcaları çevresinde var olan termal turizm olanaklarının, eko-turizm ve kültür turizmi ile entegrasyonuna yönelik projeler desteklenecektir. Seydişehir ilçe sınırları içinde var olan jeotermal kaynakların turizm amaçlı kullanımını destekleyecek plan kararları geliştirilecektir. Doğu Konya Planlama Alt Bölgesi: (Ereğli, Karapınar, Emirgazi, Halkapınar ilçeleri) Ereğli, Akhüyük Mahallesi’nde jeotermal kaynakların bulunduğu bölgede, termal turizme yönelik tesislerin yapılması plan kararlarıyla desteklenecektir.

REHABİLİTASYON MERKEZLERİ FAYDALANAMIYOR

Konya ilinde toplamda 306 yatak kapasitesine sahip 4 adet Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon merkezi olup bu rehabilitasyon merkezlerinden hiçbirinde jeotermalden faydalanılmadığı saptanmıştır. Konya’daki mevcut fizik tedavi merkezlerinin Selçuklu ilçesinde bulunması ve termal kaynakların genellikle bu bölgeye uzak olması sebebi ile fizik tedavi merkezlerinden termal su kullanımı konusunda istekli olan tesisler dahi suyun ulaştırılması maliyetleri sebebi ile termal suyu tedavide kullanamamaktadır.

SERA POTANSİYELİ OALNLAR

KOP Bölgesi için 45 derecenin üzerinde kalan 33 kuyu için potansiyel sera alanı hesabı yapılmıştır. Konya ilinde ise 45 derecenin üzerinde bulunan 3 kaynağın sera potansiyeli hesaplanmıştır. Hesaplamalar yapılırken kullanılan varsayımlar Tablo 42’de belirtilmiştir. Mevcut sera sahipleri ile yapılan görüşmelerde, alan hesabının dış sıcaklığın -15 derece olduğu duruma göre yapıldığı anlaşılmıştır. -15 derece altı sıcaklıkların kış aylarında olağandışı bir durum olduğunu ve kısa süreli olarak kaydedildiği belirtilmiştir.

SONUÇ VE ÖNERİLER

Konya’da sıcaklığı 30 °C ile 49 °C arasında değişen on jeotermal alan bulunmaktadır. Bu jeotermalalanlar İsmil, Ilgın (Çavuşcugöl-Merkez), Tuzlukçu, Akşehir, Seydişehir, Hüyük, Cihanbeyli ve Beyşehir’de bulunmaktadır. Konya’da jeotermal alanlar ilin yoğun olarak batısında yer almaktadır. Ilgın Çavuşcu’da sıcaklıkları 25,5 °C ile 29 °C arasında, debileri ise 0,5 - 5 l/sn arasında değişmekte olankaynaklarlar bulunmaktadır. Ilgın’da bu kaynaklar çoğunlukla kaplıca işletmeciliğinde kullanılmaktadır. Bu bölgedeki kaynakların “sağlıklanma havzası” oluşturulması kapsamında geleneksel alternatif tıp ve tedavi merkezinde kullanımı değerlendirilmelidir. İsmil’deki jeotermal alanda 40- 44,5 °C jeotermal akışkan elde edilmektedir. Mevcutta belediye tarafından açılan termal turistlik tesis dışında sera potansiyeli olduğu düşünülmektedir. Akhüyük su kaynağının traverten oluşumuna uygun mineral yapısı ile de turistik havuz olarak değerlendirilmesinin ilçenin turizmine önemli katkılar sağlayacağı

değerlendirilmektedir. Beyşehir’de mevcutta termal turistik işletme bulunmamakta olup, turistik amaçlı termal tesisler için yatırım yapılabileceği sonucuna varılmıştır. Akşehir’de özelikle bölgenin mimari yapısına uygun termal turizm ve sağlık tesislerinin değer yaratacağı görülmektedir. Seydişehir bölgesinin Antalya’nın turistik bölgelerine olan yakınlığı dikkate alındığında sağlık ve turizm açısından önemli bir yatırım merkezi olabileceği düşünülmektedir. Hüyük - Köşk’te bir termal tesis bulunmakta olup, tarihi değerinin de değerlendirileceği bir yatırımın yapılması önerilmektedir. Mevcut durumda Konya’daki sera potansiyeli incelenecek olursa Cihanbeyli ve Tuzlukçu’da toplam 150 dekarlık sera

işletmesi bulunmaktadır. Özellikle Cihanbeyli’de su sıcaklıklarının seracılık için uygun ve büyük bir sera alanını ısıtabilecek potansiyelinin olması sebebi ile tarıma dayalı ihtisas sera organize sanayi bölgesi Jeotermal Kaynakların Değerlendirilmesi Projesi kurulması bölgenin tarımsal açıdan ön plana çıkmasını sağlayacaktır. Tuzlukçu’da mevcutta yer alan sera yatırımına ek olarak kurutma tesisi yatırımı önerilmiştir. (Esra Örengül)