Kasaplarda kıyma satışı değişti! Yeni kurallar belli oldu

Tarım ve Orman Bakanlığı, et ve et ürünlerine ilişkin kuralları yeniden düzenledi. Resmî Gazete’de yayımlanan yeni tebliğle kıyma, köfte, döner, sucuk, pastırma ve diğer et ürünlerinin üretimi ve satışına yönelik yeni şartlar getirildi. Düzenlemeyle birlikte özellikle perakende satış noktalarında kıymanın hazırlanmasına ilişkin önemli bir değişiklik yapıldı.

“Türk Gıda Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği” ile et ürünlerinin içeriğinden etiket bilgilerine kadar çok sayıda alanda yeni kurallar belirlendi.

KIYMA YALNIZCA TÜKETİCİNİN TALEBİYLE HAZIRLANACAK

Yeni düzenlemenin tüketiciyi doğrudan ilgilendiren en önemli başlıklarından biri kıyma satışı oldu.

Perakende işletmelerde kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve belirli yöresel ürünler dışındaki hazırlanmış et karışımları, yalnızca tüketicinin talebi üzerine ve satış sırasında hazırlanabilecek.

Çiğ kanatlı etleri ise hazır ambalajlı olarak satışa sunulacak. Ambalajın bütünlüğü korunarak tüketiciye teslim edilecek. Tüketicinin talep etmesi halinde ürün satış sırasında parçalanabilecek.

KÖFTE VE BURGER İÇİN PROTEİN ŞARTI

Kıyma kullanılarak hazırlanan köfte ve burger gibi ürünlerde toplam et proteini en az yüzde 10 olacak. Bu ürünlerde yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı ise yüzde 2’yi aşamayacak.

Ayrıca protein tozu, soya ve soya ürünleri gibi bazı dolgu maddelerinin kullanımına sınırlama getirildi. Baharat, ekmek ve galeta unu gibi bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel proteinlerin toplamı da yüzde 5’i geçemeyecek.

DÖNERDE YENİ SINIFLANDIRMA

Yeni tebliğle döner ürünleri “yaprak döner”, “kıyma döner” ve “yaprak-kıyma döner” olarak üç gruba ayrıldı.

Yaprak döner yalnızca yaprak haline getirilen çiğ kırmızı etten üretilecek. Kıyma dönerde kıyma oranı en fazla yüzde 90, yaprak et oranı ise en az yüzde 10 olacak.

Yaprak-kıyma dönerde ise yaprak et oranı en az yüzde 60, kıyma oranı en fazla yüzde 40 olacak.

Dönerde yağ oranı yüzde 25, tuz oranı ise yüzde 2 ile sınırlandırılırken, toplam et proteininin en az yüzde 12 olması gerekecek. Fıstık ve peynir gibi ürünlerin döner üretiminde kullanılmasına da izin verilmeyecek.

Perakende satış noktalarında çiğ dönerin raf ömrü, pişirme işleminin başlamasından itibaren en fazla 12 saat olacak.

KANATLI KIYMA DONDURULMUŞ SATILACAK

Kanatlı kıyma ve kanatlı kıyma kullanılarak hazırlanan et karışımları yalnızca dondurulmuş olarak piyasaya sunulabilecek.

Kanatlı döneri de “yaprak” ve “yaprak-kıyma” şeklinde sınıflandırılacak. Yaprak-kıyma kanatlı dönerinde yaprak kanatlı eti en az yüzde 60, kanatlı kıyması ise en fazla yüzde 40 oranında bulunabilecek.

SUCUK VE PASTIRMADA DOLGU MADDELERİNE SINIRLAMA

Yeni düzenlemeyle sucuk, pastırma, kavurma ve benzeri ürünlerde de çeşitli kriterler getirildi.

Sucukta toplam et proteininin en az yüzde 15, ısıl işlem görmüş sucukta ise en az yüzde 13 olması gerekecek. Pastırmada çemen hariç nem oranı yüzde 50’yi, çemen miktarı yüzde 10’u aşamayacak.

Sucuk, ısıl işlem görmüş sucuk ve pastırmada protein tozu, nişasta ve soya gibi dolgu maddelerinin kullanımına izin verilmeyecek.

Ayrıca sucuk, pastırma, kavurma, döner ve kanatlı eti dönerinde tütsüleme yapılamayacak.

ETİKETLERDE “YÜZDE 100” DÖNEMİ SONA ERİYOR

Düzenlemeyle birlikte etiketlerde kullanılan ifadelere de yeni kurallar getirildi.

Çiğ et, kıyma ve et ürünlerinde ürün adı, hayvan türüyle birlikte belirtilecek. Et ürünlerinde kullanılan hayvansal yağın hangi hayvan türüne ait olduğu da içerik bölümünde açıkça yazılacak.

Ürün etiketlerinde marka dahil olmak üzere “%100”, “%100 Dana eti” veya “%100 Göğüs eti” gibi ifadeler ve logolar kullanılamayacak.

Dondurulmuş olarak satılan çiğ et, kıyma ve benzeri ürünlerin etiketlerinde ise “Çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaz” uyarısının bulunması gerekecek.

Yeni etiket kuralları yalnızca ambalajlarla sınırlı olmayacak. Satış reyonları, reklam panoları, market katalogları, gazete ve internet üzerindeki ürün tanıtımlarında da aynı kurallara uyulacak.

İŞLETMELERE UYUM İÇİN SÜRE VERİLDİ

Yeni tebliğ 16 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Tebliğin yayımlanmasından önce faaliyette bulunan gıda işletmelerine ise yeni kurallara uyum sağlamaları için 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı.

Bu tarihe kadar işletmeler eski tebliğ hükümlerine göre faaliyetlerini sürdürebilecek. 31 Mart 2027’den önce piyasaya sunulan ürünler de raf ömürlerinin sonuna kadar satışta kalabilecek.