Özlem Bilgi: Çocuklar dijital riskten korunmalı

Geleceğe Yön Ver Derneği (GYVD), son dönemde gerçek hayata da yansıyan dijital şiddet vakalarına karşı çocukları korumak için harekete geçti. Avrupa Birliği (AB) ve UNICEF'in de destek verdiği proje kapsamında dijital ortamlardaki riskleri derinlemesine analiz edileceği çalışmada, elde edilecek bulgularla sahaya inilerek kapsamlı bir kapsamlı kapasite geliştirme ve savunuculuk çalışmaları yürütülecek.

ÇOCUK HAKLARI İZLEME MODELİ OLUŞTURULACAK

Proje kapsamında Türkiye’de oyun odaklı YouTube ekosistemlerine ilişkin ilk sistematik Dijital Çocuk Hakları İzleme Modeli geliştirilecek. Modelin, çocukların dijital ortamlarda karşı karşıya kaldıkları risklerin izlenmesi ve kanıta dayalı politika geliştirilmesi açısından Türkiye’de sürdürülebilir bir referans oluşturması hedefleniyor. Yapmış olduğu pek çok faaliyetle dikkatleri üzerine çeken GYVD, bu kez çocuk hakları ve dijital güvenlik alanında kapsamlı bir projeye imza atacak.

RİSKLER MERCEK ALTINA ALINACAK

Derneğin hazırladığı "Çocuklar İçin Dijital Risk İzleme: Oyun ve YouTube Ekosistemi Analizi" başlıklı proje, Avrupa Birliği tarafından ortak finanse edilen ve UNICEF Türkiye tarafından yürütülen ACAR (Çocuklar İçin Hesap Verebilirlik, Haklar İçin Savunuculuk) Projesi kapsamında kabul aldı. Proje, günümüzde çocukların ve gençlerin yoğun olarak vakit geçirdiği popüler dijital oyunların YouTube ekosistemlerindeki riskleri mercek altına alacak.

ÇOCUKLARI DİJİTAL TEHLİKELERDEN KORUMAK İÇİN HAREKETE GEÇİLDİ

Son günlerde dijital platformlardaki saldırgan etkileşimlerin çocukların gerçek hayattaki davranışlarına ve okullarına yansıyan olumsuz yansımaları kamuoyunda sıkça tartışılırken, derneğin bu projesi sorunun kaynağına ışık tutacak. Dijital zorbalığı yalnızca teorik tartışmalarla değil, doğrudan çocukların içinde bulunduğu sanal ortamlardaki verilerle ele almayı hedefleyen araştırma kapsamında 10-18 yaş arası çocukların yakından takip ettiği oyunlara ait YouTube videoları incelemeye alınacak.

YORUMLAR ANALİZ EDİLECEK

Videoların altındaki 3 bin herkese açık yorum analiz edilerek, çocukların dijital dünyada maruz kaldığı siber zorbalık, dışlanma ve nefret söylemi kalıpları tespit edilecek. Proje; iletişim, hukuk, çocuk hakları ve araştırma alanlarında çalışan multidisipliner bir ekip tarafından yürütülecek. Projenin akademik ve hukuki altyapısı ise Prof. Dr. Rengim Sine Nazlı liderliğinde, Doç. Dr. Hatice Yalçın ve Av. Gülşah Ekin tarafından kurulacak. İletişim çalışmaları uzman Volkan Atak ve gazeteci Berfu Bayav Oflaz’ın da aralarında yer aldığı uzmanlar tarafından yönetilecek.

ORTAK SORUMLULUK

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Geleceğe Yön Ver Derneği Başkanı Özlem Bilgi, çocukların dijital dünyada güvenli bir ortamda bulunması gerektiğine dikkat çekti. Çocuk haklarına saygı duyulması gerektiğini anlatan Bilgi, “Çocukların dijital dünyada güvenli, özgür ve haklarına saygı gösterilen ortamlarda var olabilmeleri artık yalnızca ailelerin değil; kamu kurumlarının, eğitimcilerin, sivil toplumun ve dijital platformların ortak sorumluluğudur. Bu projeyle dijital riskleri görünür kılmayı, çocuk hakları perspektifinden kanıta dayalı veriler üretmeyi ve bu verileri somut politika önerileri ile kapasite geliştirme çalışmalarına dönüştürmeyi hedefliyoruz” dedi.

DİJİTAL DÜNYADA RİSKLER VAR

Gelişen teknolojiyle birlikte dijital dünyada çocukların risk altına kalabileceğinin altını çizen Bilgi, “Çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin yalnızca yasaklayıcı yaklaşımlarla değil; doğru veri, etkili iş birliği ve hak temelli politikalarla ele alınması gerektiğine inanıyoruz. Avrupa Birliği ve UNICEF desteğiyle hayata geçireceğimiz bu projenin, çocukların dijital güvenliğinin güçlendirilmesine ve bu alandaki farkındalığın artmasına önemli katkılar sağlayacağına inanıyoruz.” dedi.

DEPREM BÖLGESİNDEN KONYA’YA KADAR ÇOCUKLAR İÇİN SEFERBERLİK

Elde edilen bulgular raporlarda kalmayarak doğrudan sahaya taşınacak. GYVD, özellikle afet sonrası dönemde çocukların psikososyal iyilik hali üzerine yoğun faaliyet gösterdiği deprem bölgesini bu projede de önceliklendiriyor. Projenin saha aşamasında Adıyaman ve Hatay’da avukatlar ile ebeveynlere, Konya’da ise eğitimciler ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerine yönelik özel kapasite geliştirme eğitimleri düzenlenecek. Ankara’da düzenlenecek rapor lansmanı ve politika diyaloğu toplantısıyla proje bulguları karar alıcılarla paylaşılacak.

TÜRKÇE VE İNGİLİZCE RAPOR HAZIRLANACAK

Eğitimlerin ve saha çalışmalarının ardından Türkçe ve İngilizce dillerinde hazırlanacak olan "Dijital Çocuk Hakları İzleme Raporu" kamuoyuyla paylaşılacak. Yasaklayıcı ve kısıtlayıcı önlemler yerine hak temelli bir yaklaşımı savunan proje, karar alıcılar, hukukçular ve ebeveynler için dijital riskleri erkenden fark etmelerini sağlayacak pratik bir rehber işlevi görecek.