Unutulan efsane gazeteci Afif Evren’

Konya Büyükşehir Belediyesi Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi ile Konya Fikir, Sanat ve Kültür Adamları Derneği tarafından düzenlenen İkindi Sohbetleri’nde, Konya’nın “efsane” gazeteci ve yazarlarından Afif Evren”in hayatı anlatıldı.

Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü Öğretim Görevlisi Uzman Dr. Âdem Demirsoy, Afif Evren’in 1922’de Ilgın’da doğduğunu ve 1977’de bir otel odasında yakalandığı amansız hastalıktan kurtulamayarak Çumra’da bir hastanede öldüğünü, vefatının da 2,5 ay sonra Yeni Konya’da çıkan haberden öğrenildiğini söyledi.

Sohbetten önce kısa bir konuşma yapan Konya Fikir, Sanat ve Kültür Adamları Derneği Başkanı Seyit Küçükbezirci, Afif Evren’i 20 yaşında Selçuk Gazetesinde yazı işleri müdürlüğü yaparken tanıdığını belirterek “Başı devamlı dumanlı gezerdi. Orduevi’nde bir toplantıda bana; “Yalnız ve yalnız gazeteci ol” dedi. Atatürk ilkelerine sıkı sıkıya bağlı, sert mizaçlı ve bohem bir hayatı vardı. Konya’da o dönem Babalık ve Öğüt gazeteleri Kurtuluş Savaşı’nı desteklemişlerdi. Babalık Gazetesinin sahibi Mazhar Babalık ise 1930’da vefat etti ve Yediler Mezarlığındadır” dedi.

Şair Nuri Cennet, Âşık Şem’i’nin “Konya Mersiyesi” adlı şiiri ile bir ilahi okudu.

Uzman Dr. Âdem Demirsoy ise, Afif Evren’i tarihçi-yazar Caner Arabacı sayesinde tanıdığını ve doktora tezi olarak Afif Evren’in hayatını A’dan Z’ye kadar araştırırken gönül bağı kurduğunu ifade ederek konuşmasına başladı. Dr. Demirsoy, Afif Evren’in geçmişinin baba tarafından Ahi Evren’e kadar uzandığını belirterek şunları dile getirdi: “Afif Evren, Konya basınında üç kuşakla beraber çalışmış, gözlem yeteneği güçlü, hiçbir zaman eleştirel yaklaşımı elden bırakmamış bir yazardır. Başta şiir, hikâye, makale olmak üzere her türde yazı yazmıştır. Yaşadığı dönem içerisinde yayınlanan gazetelerin çoğunda yazmış, çok sayıda eser vermiştir. Kitapları, makale, fıkra ve dizi yazıları, döneminin olaylarını anlamamızda ve kişilerini tanımamızda önemli katkılar sağlayan belgesel nitelik ve değer taşıyan eserlerdir. Evren, eserleriyle yerel kültürel birikimin ortaya çıkarılmasında ve tanıtılmasında önemli rol oynamıştır.

Döneminde Anadolu’da gazetelerde yazı yazan kişilerin büyük çoğunluğu bu mesleği ikinci iş olarak yapan öğretmen, avukat, doktor ya da politikacılardır. Evren bu manada da ilklerdendir. Gazetecilik dışında ikinci bir işi yoktur. Kalemiyle geçinmiş, gazetecilik dışında bir işle uğraşmamış, varını yoğunu bu yolda harcamıştır.

Gazeteciliği atlama tahtası olarak kullanmamıştır. Yazılarında tarafsız ve objektif olmayı hiç bırakmamıştır. Siyasi yazılarında çoğunlukla hedefte iktidar olmuştur. Bunu yaparken, iktidarın kendi üstüne baskı kuracağı kaygısını hiç taşımamıştır. Neyi doğru görmüşse onu yazmıştır.

1922 yılında adım attığı ve eniştesinin iki emanetinden biri olarak gördüğü Babalık gazetesini yaşatmak için çok uğraşmıştır. Abonelerin ve resmi ilânların yok denecek kadar azalması ve yeterli sermayeye sahip olmayışı bu amacına ulaşmasına engel olmuştur. 1952 yılında, “Keşke bugünleri görmeseydim, o zorluklar sırasında kapatsaydım” diye yazarak Babalık gazetesini kapatmıştır.

Afif Evren, döneminin birçok yazarı gibi bugün ismi hatırlanmayan gazetecilerden biridir.

Geç duyulan ölüm haberi, Yeni Konya dışında hiç bir gazetede yer bulmamıştır. Ölümünden sonra 1977’de Abanazır ve Aydıntaşbaş’ın Yeni Konya’da, 1999’da Sefa Odabaşı’nın Hakimiyet gazetesinde ve İhsan Kayseri’nin Merhaba, Mustafa Özcan’ın,  Anadolu Manşet gazetesinde yazdıkları ile Mehmet Ali Uz’un kitabındaki Evren’in tanıtıldığı bölüm dışında hakkında hiçbir yazı yoktur.”

Evren’in çok müstear adlarla makaleler kaleme aldığını ve 15’e yakın eseri olduğunu belirten Demirsoy, sözlerini şöyle tamamladı: “Evren, Cumhuriyet ve Atatürk ilkelerine bağlılık dışında hiçbir parti ve ideolojiye bağlı değildir. Atatürkçüdür ve devrimlerin ateşli bir savunucusudur. Muhalif bir karaktere sahip olan Evren yaşamı boyunca mevcut iktidarlara karşı kamuoyunun safında yer almıştır.”

Koyunoğlu Müze ve Kütüphanesi Müdür Hasan Yaşar, günün anısına Dr. Adem Demirsoy’a Büyükşehir Belediyesi’nin yayınlarından oluşan eserler takdim etti.