Arabayı arkadaşına verenler dikkat! SGK'nın ceza sistemi değişti

Şirket veya ticari araç kullanan sürücülere yönelik SGK denetimlerinde önemli bir değişiklik yapıldı. Emniyet birimleri ile Sosyal Güvenlik Kurumu arasında kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yürütülen uygulamada yeni bir düzenlemeye gidildi.

Önceki uygulamada, şirket adına kayıtlı araçları kullanan kişilerin sigortasız olduğunun trafik denetiminde belirlenmesi halinde, trafik tutanağındaki bilgiler SGK'ya iletiliyor ve işletmelere kayıt dışı işçi çalıştırma gerekçesiyle idari para cezası uygulanabiliyordu.

Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca trafik tutanağındaki bilgilere dayanılarak otomatik ceza kesilmesi uygulamasına son verildi.

SGK ÖNCE SÜRÜCÜ İLE ŞİRKET ARASINDAKİ İLİŞKİYİ ARAŞTIRACAK

Yeni genelgeye göre, trafik tutanağında adı bulunan sürücü ile araç sahibi şirket arasında daha önce kurulmuş bir işçi-işveren ilişkisi veya SGK tescili yoksa dosya doğrudan denetime gönderilecek.

Bu aşamada şirket yetkilileri ve sürücüler ifadeye çağrılabilecek. Taraflar arasındaki akrabalık, arkadaşlık, komşuluk ilişkileri ve aracın geçici olarak ya da emanet amacıyla kullanılıp kullanılmadığı incelenecek.

Yapılacak değerlendirme sonucunda sürücünün gerçekten kayıt dışı çalıştırılıp çalıştırılmadığına karar verilecek. İşletmeye ceza uygulanıp uygulanmayacağı ise SGK denetmenlerinin hazırlayacağı rapora göre belirlenecek.

GERİYE DÖNÜK SİGORTA TESPİTİNDE YENİ KRİTERLER

Düzenleme, geçmiş dönemlere ilişkin sigortalılık tespitlerinde de yeni esaslar getiriyor.

Aynı iş yerinde fiilen çalışıldığına yönelik birden fazla resmî bilgi ve belge bulunması halinde en eski tarihli kayıt, ilk işe giriş tarihi olarak kabul edilecek. Denetim yapılan aylarda tespit edilen her gün için bir günlük sigorta hizmeti kazandırılacak ve çalışma ilişkisi kısmi süreli olarak değerlendirilecek.

Herhangi bir tespit bulunmayan bir ayın ardından yeni bir kayıt ortaya çıkarsa bu durum yeni bir işe giriş olarak ele alınacak. İncelemesi henüz tamamlanmamış dosyalar da yeni kriterler doğrultusunda sonuçlandırılacak.

ŞİRKETLERE UYGULANAN SGK CEZALARI NE KADAR?

Sürücünün gerçekten sigortasız çalıştırıldığının tespit edilmesi halinde şirketleri 5510 sayılı Kanun kapsamında çeşitli idari para cezaları bekliyor.

Verilen bilgilere göre uygulanabilecek yaptırımlar şöyle:

• İşe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi: 2 asgari ücret (66 bin 60 TL)

• Fiilin bir yıl içinde tekrarlanması: Her sigortasız işçi için 5 asgari ücret (198 bin 180 TL)

• Aylık prim ve hizmet belgesinde bildirilmeyen her ay için: 2 asgari ücret (66 bin 60 TL)

• Maaş bordrosunda ismin yer almaması: Her ay için yarım asgari ücret (16 bin 515 TL)

• Kayıt geçersizliği gerekçesiyle: Her ay için yarım asgari ücret (16 bin 515 TL)

KİRALIK ARAÇLAR İÇİN SÖZLEŞME DETAYI

Düzenlemede kiralık ticari araçlara ilişkin de önemli bir ayrıntı bulunuyor. Yazılı ve imzalı araç kiralama sözleşmesinin bulunması ve aracı kiralayan gerçek veya tüzel kişinin sürücünün sigorta primlerini yatırması halinde araç sahibi şirkete bu gerekçeyle idari para cezası uygulanmıyor.

Öte yandan trafik kazalarında sürücünün yaralanması veya hayatını kaybetmesi durumunda araç sahibinin hukuki ve maddi sorumluluğuna ilişkin yükümlülüklerin devam ettiği hatırlatılıyor.