Orman yangınlarının psikolojik etkisi

Farabi Hastanesi'nden Psikolog Derya İnekci Keçeli, orman yangınlarının insanlar üzerindeki psikolojik etkileriyle ilgili bir açıklama yaptı. Yangınların bireylerde travmatik belirtilere yol açabileceğini ifade eden Keçeli, “Son zamanlarda ülkemizde birçok şehirde ortaya çıkan yangınlar toplum olarak hepimizi büyük üzüntülere sürükledi. Can ve mal kayıplarının yaşandığı, insanın yaşam alanının yok olması, yangın sırasında evlerini ve yakınlarını kaybeden insanlar için çok üzücü ve gergin bir durum olmakla birlikte yaşanan belirsizlik, endişe ve korku nedeniyle toplumsal olarak da insanların moralinin bozulması, duygusal iniş çıkışlar ve depresif düşünceler bireylerde travmatik belirtilere yol açabilir “ifadelerini kullandı.

UYARI VE TAVSİYELER

Derya İnekci Keçeli, açıklamasında şu görüşlere yer verdi:

 Yangın çıkan bölgede yangına tanık olan bireylerde haberler veya sosyal medya aracılığıyla yangının varlığını duyan kişilerde travma yaşanabilir. Örneğin,kişi yakınındaki  bir kişiyi kaybetti  ise bu kişilerde geleceğe  yönelik korkular, herhangi bir doğal afetle sevdiklerini ve işini kaybedeceği gibi düşünceler görülebilir.

Yatırımının çoğunu yangın bölgesine yapan insanlar en çok zarar gören ve etkilenen grup arasındadır. Özellikle, geçiminin çoğunu tarım yaparak geçiren insanlar ciddi anlamda hep yıpranıp hem zarar gördüler. Çünkü beklenmedik var olan yaşamları ve geçim kaynaklarının ellerinden alınması onlar için gergin ve üzücü bir duruma sebebiyet verdi yüzden toplumumuzun bu dönemde mağdurların yaşamış olduğu psikolojik ve zor süreci sakinlikle, şefkatle ve merhametle yaklaşmaları gerekir.

 Kişi doğası gereğince dünyayı güvenilir olarak algılama ihtiyacı hisseder. Kişinin bu tarz düşünceye sahip olması kendisini güvende olduğunu hissetmesi açısından önemlidir. Beklenmedik şekilde aniden gerçekleşen orman yangınlarından kişi hiç birşey olmamış, kabullenememe, şok etkisi yaşayabilir. Kişinin bu tarz yaklaşımı çıkan yangınlardan etkilenmeyeceği anlamına gelmez.

Yangın yerlerinden gelen görüntüleri sürekli izleyip takip etmek, kişinin o anı tekrar tekrar yaşamasına korkulu rüyalar ve kabuslar görmesine neden olabilir. Bu nedenle bu dönemde psikolojik olarak rahatsızlık veren haber veya sosyal medyayı çok sık takip etmemekte fayda vardır.

 Çocuklarınızın yangın hakkında sormuş oldukları soruları, dinleyerek anlamaya çalışıp cevap verin. Şuan bulunduğunuz yerin güvenli olduğunu ve güvenli olması için görevlilerin yeterli ve gerekli tedbirleri aldıklarına dair bilgiler verin. Bu dönemde çocuk yaşına göre farklı tepkiler sergileyebilir. Örneğin, uyku düzeninde bozulmalar, korkular, dikkatini herhangi bir şeye vermekte zorluk yaşama olabilir. Çocuğun kendisini güvenli hissetmesinde ebeveynlerin yaklaşımı ve desteği çok önemlidir.

Yangın gibi doğal afetlere maruz kalan bireylerde öfke kontrolünü sağlayamama, çok sık uykudan uyanma, yeme içme düzeninde aksamalar, depresif ve olumsuz davranış gibi semptomlar görülebilir. Her ne kadar yaşanılan süreç korkunç olsa da, bugünlerin geçeceğini kendimize hatırlatmamız, yolunda iyi giden şeylere odaklanmak kişinin kendisini iyi hissetmesine sebebiyet verir.

Yaşanılan bu süreçte yoğun duygu ve korkularla baş etmekte zorlanıp, günlük yaşamınıza olağan bir şekilde devam edemeyeceğinizi düşünüyorsanız psikolojik destek almakta fayda vardır.” (İbrahim Çiçekçi)