Somali’nin geçim kaynağı nedir?

Uzun yıllar boyunca Fransa ve İtalya’nın sömürüsü altında kaldıktan sonra 1960 yılında bağımsızlığını ilan ederek ülke olma hüviyetini kazanan Somali, dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alıyor. Ekonomik ve ticari açıdan sahip olduğu kaynaklar ile değerlendirildiğinde Doğu Afrika’nın en önemli ülkeleri arasında yer alan Somali’de, 1991 yılında Siad Barre’nin Cumhurbaşkanlığı’ndan indirilmesinin ardından ülkede başlayan iç savaş, kaynakların da verimsiz bir şekilde kullanılmasını beraberinde getirdi.

SOMALİ’DE HALKIN GEÇİM KAYNAKLARI NELER?

Somali’nin ekonomisinde tarım ve hayvancılık başta olmak üzere, Somali diasporasının gönderdiği finansal yardımlar ve telekomünikasyon önemli bir yer tutuyor. Ülkede üretilen milli hasıla ve işgücünün yaklaşık yüzde 65’i tarım ve hayvancılığa dayanıyor. Ülke nüfusunun yüzde 90’ı 40 yaş altında olup, bu genç nüfusun ezici bir çoğunluğu (erkeklerde yüzde 61, kadınlarda yüzde 74) işsizlik sorunuyla karşı karşıya.

ÜLKE EKONOMİSİNİN ÜÇTE BİRİ TARIMA DAYALI

Somali ekonomisinin yaklaşık üçte beşi tarıma dayanıyor; ancak ana ekonomik faaliyet bitkisel üretim değil, hayvancılık üzerine yoğunlaşmış durumda. Ancak ülkede siyasi istikrarın sağlanamaması, uzun yıllar devam eden iç savaşlar, Somali ekonomisini önemli ölçüde zayıflattı. 21. yüzyılın başlarında ülke dünyanın en yoksul ülkelerinden biri olmaya devam etti ve başlıca gelir kaynakları dış yardım, havaleler ve kayıt dışı sektörden geliyordu.

TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK

Ekonominin en önemli sektörünü tarım oluştururken, değer olarak bitkisel üretimi dört kat aşmakta ve Somali'nin döviz gelirlerinin yaklaşık üçte ikisini sağlamaktadır. Somali'de tarım üç alt sektöre ayrılabilir. Birincisi, ekim alanlarının dışında uygulanan göçebe hayvancılıktır. Keçi, koyun, deve ve sığır yetiştiriciliğine odaklanan bu sektör, giderek daha çok piyasa odaklı hale gelmiştir. İkinci sektör, küçük çiftçiler tarafından uygulanan geleneksel, çoğunlukla geçimlik tarımdır. Bu geleneksel sektör iki biçimde karşımıza çıkar: güney ve kuzeybatıda, genellikle önemli sayıda hayvanla birlikte sorgum yetiştirilen yağmurla beslenen tarım; ve nehirler boyunca mısır , susam, bezelye ve kasabalara yakın yerlerde sebze ve meyve üreten küçük sulama çiftlikleri. Üçüncü sektör ise, aşağı Jubba ve Shabeelle nehirleri boyunca orta ve büyük ölçekli sulama yapılan tarlalarda piyasa odaklı tarımdan oluşmaktadır. Orada başlıca yetiştirilen ürünler muz, şeker kamışı, pirinç , pamuk, sebzeler, greyfurt, mango ve papayadır.

Güney Somali'deki dikenli savanada yetişen akasya türleri iyi kalitede kereste sağlar ve başlıca odun kömürü kaynağıdır , ancak odun kömürü üretimi uzun zamandır ekolojik olarak kabul edilebilir sınırları aşmıştır . Günlük , mür ve diğer reçine salgılayan ağaçların daha verimli ve dikkatli bir şekilde işlenmesi, aromatik sakızların verimini artırabilir.

BALIKÇILIK DA ÖNEMLİ BİR YER TUTUYOR

Ülkenin küçük balıkçılık sektörü, kuzeyde ton balığı ve uskumru avlanıp konserve edilmesine dayanmaktadır. Köpekbalıkları genellikle kıyı balıkçıları tarafından avlanıp kurutularak satılmaktadır. Güney Somali'de seçkin balık ve kabuklu deniz ürünleri ihracat için işlenmektedir. 21. yüzyılın başlarında, Somali'nin balıkçılık endüstrisi iklim değişikliği , aşırı avlanma ve kıyı şeridinde artan korsanlık olaylarından etkilenmiştir.

KAYNAKLAR VE GÜÇ

Somali'nin en değerli kaynakları, ülkenin büyük bir bölümünü kaplayan otlaklarıdır. Somali'nin mineral kaynakları azdır; sadece kalay, fosfat, alçı, guano, kömür, demir cevheri ve uranyum yatakları bulunur ve hem miktar hem de kalite açısından madencilik karlı olmayacak kadar düşüktür. Bununla birlikte, kil minerali yatakları mevcuttur. Güney-orta Somali'deki sepiolit veya lületaşı yatakları, dünyadaki en büyük bilinen rezervler arasında yer almaktadır. Doğal gaz rezervleri bulunmuş ancak henüz işletilmemiştir. Kıyıdaki çeşitli bölgelerde deniz tuzu toplanmaktadır.

SOMALİ’NİN HİÇ TİCARİ FAALİYETİ YOK MU?

Somali'nin büyük bir ticaret açığı var. Başlıca ihracat ürünleri, çoğunlukla Arap ülkelerine gönderilen canlı hayvanlar ve muzdur. Diğer ihracat ürünleri arasında deri ve postlar, balık, tütsü ve mür bulunur. Geleneksel beslenmeye artık alışkın olmayan kentli nüfus için gıda da dahil olmak üzere neredeyse her şey ithal ediliyor.

Resmi pazarın yanı sıra, on binlerce Somalili işçinin Arap ülkelerinde çalışarak Somali pazarında bulunmayan malları tedarik ettiği ve ithalata uygulanan vergilerden kaçındığı gelişmiş bir kayıt dışı pazar da bulunmaktadır. Somali'de ücretler çok düşük olduğundan, neredeyse her aile doğrudan veya dolaylı olarak kayıt dışı ticarete dahil olmaktadır.