Her yıl mart ayının son haftası, kütüphâne haftasıdır. Osmanlıların ilk dönemlerinde kütüphâneler câmi, medrese, imâret ve tekke gibi hayır kurumlarının bünyesinde kuruldu. Daha sonra müstakil ve düzenli kütüphâneler kurularak ilim mîrası sonraki nesillere nakledildi.

Osmanlılar döneminde ilk kütüphâne Osman Bey zamânında İznik’te, ikincisi ise Edirne’de Lala Şahin Paşa tarafından kuruldu. Yıldırım Bâyezîd Han zamanında Bursa’da Eyne Subaşı Medresesinin üst katında bir kütüphâne ile Eyne Subaşının Balıkesir’de yaptırdığı medresede bir kütüphâne kuruldu. Fâtih Sultan Mehmed Han İstanbul’u fethettikten sonra çeşitli îmar faaliyetleri arasında önemli kütüphâneler yaptırdı. Ayasofya yakınında yaptırdığı ilk medresenin yanında halka açık bir kütüphâne kurdurdu. Fâtih Câmii Külliyesi içinde yaptırdığı kütüphâne, Zeyrek Câmii Kütüphânesi,Eyüp Sultan Câmii yanındaki kütüphâneler bu kütüphânelerin en meşhurlarıdır. Daha sonraki pâdişahlar tarafından İstanbul’un yanında Amasya, Edirne, Bursa, Manisa,Trabzon ve başka şehirlerde de kütüphâneler kuruldu. Topkapı Sarayı bünyesinde kurulan Saray Kütüphânesi, Ayasofya, Süleymâniye, Şehzâdebaşı ve Bâyezîd kütüphâneleri zenginleştirilerek zamânımıza kadar gelmişlerdir.

Osmanlılar devrinde mîmârî açıdan müstakil bir binâya sâhip olan ilk vakıf kütüphânesi Köprülü Fâzıl Ahmed Paşa tarafından yaptırılan ve Köprülü Fâzıl Mustafa Paşa tarafından vakfiyesi hazırlanarak tanzim edilen Köprülü Kütüphânesidir. Şehid Ali Paşa tarafından Vefâ’da yaptırılan kütüphâne, Âtıf Efendi tarafından Süleymâniye civârında yaptırılan Âtıf Efendi Kütüphânesi, Nûruosmaniye Kütüphânesi ve Koska’da Koca Ragıb Paşa tarafından kurulan Ragıb Paşa Kütüphânesi de belli başlı Osmanlı kütüphâneleridir.

İstanbul’da kurulan kütüphânelerin çoğunluğu tekke kütüphâneleridir. Fâtih Kütüphânesi, Çarşamba’daki Murâd Molla Kütüphânesi, Sultan İkinci Mustafa’nın kızı Hadîce Sultan tarafından Unkapanı’nda kurulan Şâzeliyye Tekkesi Kütüphânesi, Galata Mevlevihânesi Kütüphânesi bu devirde kurulan kütüphânelerdendir.

Sultan İkinci Mahmûd Han Medîne-i münevverede Mahmûdiye adıyla bir kütüphâne, Kıbrıs’ta Ayasofya Câmiinde bir kütüphâne kurdurdu. İlme, ilim adamlarına ve kitaba karşı aşırı merakı olan Sultan İkinci Abdülhamîd Han İstanbul ve başka Osmanlı ülkelerindeki kütüphâneleri tertip ve tanzim ettirerek fihristler düzenletti. Yıldız Sarayındaki Çit Kasrını kütüphâne olarak tahsis ettirerek zamânının çoğunu burada geçirdi. Mısır’daki dağınık kütüphâneler toplanarak, yıllar önce kendisinde araştırma yaptığım bugünkü adıyla Dârü’l-Kütübü’l-Mısrıyye diye bilinen Hidiv Kütüphânesi meydana getirildi.

Allahü teâlâ bu kütüphanelerdeki kitaplardan ilmî gıda edinmeyi nasip eylesin.