Toplumsal hayatta güven duygusu, ilişkilerin temelini oluşturur. Aynı inancı paylaşan, aynı değerleri benimsediğini söyleyen insanların birbirine daha yakın ve daha dürüst olması beklenir. Ancak pratikte her zaman böyle olmadığını görmek, zaman zaman insanı hayal kırıklığına uğratır. “Müslüman Müslümanı çok iyi kandırır” sözü de aslında bu kırılmanın, bu güven erozyonunun bir yansımasıdır.

BİZİ KANDIRAN BİZDEN DEĞİLDİR

Bu ifade ilk bakışta sert ve genelleyici görünse de, altında yatan mesele dinin kendisinden ziyade insanların ahlaki zaaflarıdır. İnanç, kişiyi doğruya yönlendirmesi gereken bir pusuladır; fakat bu pusula her bireyde aynı hassasiyetle çalışmayabilir. Ne yazık ki bazı bireyler, sahip oldukları kimliği bir güven kalkanı olarak kullanarak başkalarını aldatmayı meşrulaştırmaya çalışabilir.

ARKADAŞLAR VALLAHİ GÜVENMEYİN ALLAH’A GÜVENİN…

Toplumda “bizden” olana daha fazla güvenme eğilimi vardır. Aynı dili konuşmak, aynı değerleri paylaşmak, benzer yaşam biçimlerine sahip olmak bir yakınlık hissi oluşturur. Ancak bu yakınlık, sorgulamayı ortadan kaldırdığında suistimale açık bir alan doğar. İşte tam da bu noktada, iyi niyetin yerini kör güven aldığında kandırılmak kaçınılmaz hale gelir.

HER SAKALLIYI DEDEN SANMA SÖZÜ GERÇEK GALİBA…

Asıl mesele, bireyin kendi ahlaki sorumluluğudur. Din, dürüstlüğü, adaleti ve kul hakkını en temel prensipler arasında sayarken; insanların bu ilkelere ne kadar sadık kaldığı belirleyicidir. Dolayısıyla problem, inancın kendisinde değil, inancın gereğini yerine getirmeyen insanlardadır.

Bu durumdan çıkış yolu ise daha fazla şüphecilik değil, bilinçli bir güven anlayışıdır. İnsanları sadece kimlikleri üzerinden değil, davranışları, tutarlılıkları ve geçmişleri üzerinden değerlendirmek gerekir. Aynı zamanda bireylerin de kendi iç muhasebelerini yaparak, verdikleri sözlere ve sergiledikleri davranışlara daha fazla özen göstermeleri toplumsal güveni yeniden inşa edebilir.

MÜSLÜMAN MÜSLÜMANI KANDIRIR MI?

Sonuç olarak, “Müslüman Müslümanı kandırır” yargısı bir genelleme değil, bir uyarıdır. Bu uyarı, hem bireylere hem de topluma yöneliktir. Güvenin değeri korunmalı, ama kör güvenin tuzağına da düşülmemelidir. Çünkü gerçek güven, sorgulamayı dışlamayan aksine doğruluk, şeffaflık ve sorumluluk üzerine kurulan bir zeminde yeşerir. Şimdi size soruyorum: Müslüman Müslümanı Kandırır Mı?