Konya’da 21-22 Eylül, 2026 tarihleri arasında Din İşleri Yüksek Kurulu tarafından “Uluslararası Kur’an Ayetleri ve Bilimsel Veriler Işığında Bitkiler Sempozyumu “ icra edildi. Bu sempozyuma Kur’an da 2 ayette yer alan “Hardal Bitkisinin Bilimsel Özelliklerinin açıklanması” tebliği ile yer aldım. Sempozyumun Celselerinden birinde de oturum başkanlığı yaptım.

Sempozyuma Din İşleri Yüksek Kurulu Üyelerinin neredeyse tamamı, uzman ve yardımcıları iştirak etti ve çoğu ile temasımız ve sohbetimiz oldu. Böyle ciddi bir konuda ellerinden gelen her türlü desteği verdiler. Öte yandan Din İşleri Yüksek Kurulunun sadece dini bakımdan değil sosyal ve bilim hayatında da insan için ne derecede önemli olduğunu ortaya koymuş oldular.

Sempozyum açılışında yapılan ve Kurulda görev alan bilim insanları tarafından yapılan sohbetler ve muhtevaları oldukça önemli ve dikkat çekici idi. Özlediğimiz ve insan ruhuna işleyen mesajlar verdiler, tüm iştirakçileri de derinden etkilediler.

Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı Prof. Dr. Abdurrahman Haçkalı’nın, İslam’ın bilime verdiği değeri öne çıkaran bir konuşma yaparken, Kurul üyesi Prof. Dr. Ömer Kara ise Bu tür sempozyum veya şuraların bu tür bilimi esas alan açıklamalarla devam edeceğinin müjdesini veriyordu.

Sempozyumun açılış tebliğini yine Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi Prof. Dr. Halis Aydemir yaptı. Halis Hocanın o yumuşak ancak zihinlere işleyen güzel edasıyla bilim-insan, İslam-toplum irtibatını bir mühendis, bir ilahiyatçı, bir sosyoloji insanı gibi ele aldı. Halis Hoca bunu her ortamda, her kesime yapıyor, böylece farklı bir ulema tavrı ile İslam’ı daha anlaşılabilir hale taşıyor.

Bu arada sempozyumun düzenlenmesinde baştan beri bizimle (bilim heyetiyle) irtibatta olan Kurul Uzmanlarından Abdullah Bilir kardeşimize özel teşekkür etmek gerekir. Bu manada sempatik ve iyi Arapça bilgisiyle, gelecekte de bu tür faaliyetlerde yer almasını dilerim.

Sempozyumda 16 oturumda, 66 tebliğ verildi. Tebliğler ziraatçı, doktor, ilahiyatçı, meteorolog sosyolog gibi değişik dallardan yurtiçi ve yurtdışından bilim insanları tarafından, yüzyüze ve on-line olarak verildi.

Tebliğlerin her biri diğerinden çarpıcı olduğu kadar, konu itibariyle de çoğu tebliğler birbirinin mütemmimi durumunda idi. Kısa sorularla açılan tebliğler, meslek itibariyle birbirinden farklı olan tebliğcilerin hem ilmi zenginleşmelerini, hem de tanışmalarını sağladı. Faaliyette sadece Kur’an da ismi geçen bitkiler değil, onları üretim için ihtiyaç olan su, toprak ve iklimin değeri yanında bitkilerin genetik, biyolojik ve fizyolojik yapıları da ele alındı. Su Tebliği en önemlisi idi diyebilirim.

Bu sempozyumun en önemli çıktısı, İlahiyat ilminin yapıldığı yerlerde (lise, yüksekokul) medrese usulü pozitif bilim dallarının da verilmesi lüzumu bir kere daha kendini gösterdi. Geçmişte tüm medreselerde okutulan dersler de bu muhtevada idi, bilim insanı dini ve ilmi olarak yetişiyordu. Medreselerde okutulan dersler genel olarak iki ana gruba ayrılırdı:

1. Nakli (dini) İlimler: Kur’an-ı kerim, Tefsir, Hadis, Fıkıh, Kelam gibi ve Temel Derslerle beraber, Arapça, edebiyat ve hitabet kuralları.

2. Akli (Pozitif ve Riyazi) İlimler: Astronomi, Hesap ve Hendese, Felsefe ve Fizik, Tıp bilimleri okutulurdu. Yani Müslüman bilim adamı Nakli ve Akli ilimleri beraber yüklenirdi.

Bu faaliyetin neticesi olarak Diyanet ve Din İşleri Yüksek Kuruluna şu tavsiyeler bulunabiliriz.

1. Her tebliğ anlaşılır şekilde revize edilerek Cuma hutbeleri olarak verilmeli,
2. Su ile alakalı Prof. Mehmet Hamurcu tüm İmamlara konferans vermeli ki suyun ehemmiyeti ilmi gerçekler ışığında topluma anlatılsın,
3. Sonraki faaliyetlerde yürütme komitesine konu ile alakalı 2 meslek erbabı dâhil edilmeli,
4. Bu tür faaliyetler özellikle gençlere hitap eden teşkilatlar nezdinde yaygınlaştırılmalı, faaliyetler sonucunda yapılan imtihanlarda gençlik meddi-manevi olarak mükâfatlandırılmalı. Bir anlamda önce insan yetiştirilmeli, zira cahil her sözünde kendini aklar, âlim ise kendini yoklar.

Bu organizasyonda emeği geçen herkese ve her kesime teşekkür ediyor, yeni faaliyetlerde buluşmak üzere başarılar diliyorum.