Bismillah.

Elhamdülillah, vessalâtü vesselâmü alâ Resûlillah.

Yüce Allah, insanı imtihan için dünyaya göndermiştir. Fakat bu imtihanı kendi haline bırakmamış, ona doğruyu gösteren bir yol, bir rehberlik zinciri lütfetmiştir. İlk insan aynı zamanda ilk peygamber olan Hz. Âdem’den [aleyhisselâm] itibaren gönderilen bütün peygamberler, insanlığa Allah’ın hükümlerini bildirmiş, sadece sözleriyle değil hâlleriyle de örnek olmuşlardır. Onların sonuncusu ve en mükemmeli ise Hz. Muhammed’dir [sallallahu aleyhi vesellem]. O, ilahi ahlâkın yaşayan bir timsalidir. Kur’ân-ı Kerîm’de bu hakikat şöyle ifade edilir:

وَاِنَّكَ لَعَلٰى خُلُقٍ عَظ۪يمٍ.

“Şüphesiz sen yüce bir ahlâk üzeresin.” (Kalem, 68/4).

Yine bir başka ayette:

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ ف۪ي رَسُولِ اللّٰهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ.

“Andolsun, Allah’ın Resûlünde sizin için güzel bir örnek vardır.” (Ahzâb, 21)

Bu iki ayet, kâmil mümin olmanın yolunu açıkça göstermektedir: Peygamber’e ittiba. Çünkü onun izinden giden, Kur’ân’ın ahlakını kuşanmış olur. Onun rehberliğinden uzaklaşan ise, hakikatte kendi nefsinin peşine düşer. Dolayısıyla kâmil mümin, sadece kulluk eden değil; kulluğun anlamını idrak eden ve yaşamını bu doğrultuda süsleyen insandır.

İMTİHANIN BİLİNCİNDE BİR KUL

Kâmil mümin, dünyaya niçin gönderildiğini bilen kimsedir. O, hayatı bir oyun ve eğlence olarak değil, bir imtihan alanı olarak görür. Başına gelen sıkıntılarda sabrın lezzetini, nimetlerde şükrün kıymetini bilir. Bilir ki, insanın değeri zenginliğiyle değil, Allah’a olan sadakatiyle ölçülür. Bu sadakat, kâmil müminin her hâline yansır.

Kur’ân’da Âl-i İmrân sûresinin 134 ve 135. ayetlerinde kâmil müminlerin bazı özellikleri şöyle sayılır:

اَلَّذ۪ينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّٓاءِ وَالضَّرَّٓاءِ وَالْكَاظِم۪ينَ الْغَيْظَ وَالْعَاف۪ينَ عَنِ النَّاسِ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِن۪ينَ. وَالَّذ۪ينَ اِذَا فَعَلُوا فَاحِشَةً اَوْ ظَلَمُٓوا اَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللّٰهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ وَمَنْ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ اِلَّا اللّٰهُ وَلَمْ يُصِرُّوا عَلٰى مَا فَعَلُوا وَهُمْ يَعْلَمُونَ.

“O takva sahipleri ki, (mallarını) bollukta da darlıkta da Allah (’ın rızasını kazanmak için) harcarlar, (kızdıkları zaman) öfkelerine hâkim olurlar ve (kendilerine haksızlık yapan) insanları affederler. Allah da güzel davranışta bulunanları sever. Yine onlar ki, çirkin bir iş yaptıklarında, ya da (işledikleri günah sebebiyle) nefislerine zulmettiklerinde, Allah’ı (n azabını ve ayrıca, tövbe edenlere karşı Allah’ın affedici olduğunu) hatırlayıp günahlarından dolayı bağışlanmayı isterler. Zaten günahları Allah’tan başka kim bağışlayabilir ki! Bir de onlar, yaptıkları şeylerde (masiyetlerde), bile bile ısrar etmezler.”

Bu ayetler bize kâmil müminin duyarlılığını öğretir. O, hata yapabilir ama hatasında ısrar etmez. Günah işleyebilir ama hemen tövbe eder. Öfkesine yenilebilir ama adalet duygusunu kaybetmez. Zira kâmil mümin, kusursuz insan değil; kusurunu bilen ve Rabbi’ne yönelen insandır.

AHLAKIN MERKEZİNDE MERHAMET VARDIR

Kâmil müminin en belirgin vasfı, merhamettir. Çünkü iman, kalpte kök saldıkça oradan dışarıya merhamet olarak taşar. O, insanlara karşı şefkatlidir; affetmeyi bilir, öfkesini yutar, başkalarının kusurunu örter. Kemal yolculuğunun merkezinde merhamet vardır!

Merhamet, sadece insanlara değil; hayvanlara, doğaya, hatta cansız varlıklara karşı bile bir bilinçtir. Kâmil mümin, emanet bilinciyle yaşar. Madden ve manen dünyayı kirletmez, insanı küçümsemez, nimeti israf etmez. Onun gözünde her varlık Allah’ın sanatıdır; dolayısıyla hürmete layıktır.

SABIR, TEVAZU VE HİLM

Kâmil müminin kalbi sabırla doludur. Musibet karşısında isyan etmez; çünkü bilir ki Rabbi, sabredenlerle beraberdir. Tevazu sahibidir; ne ilmiyle övünür ne de ibadetiyle başkalarını küçümser. “Ben oldum” demez; çünkü kemal, daima olmaya çalışanların yoludur!

Ayrıca “hilm” sahibidir; yani öfkesini aklıyla bastırır. Haklı olduğu yerde bile kırıcı olmamayı başarır. İşte kâmil müminin farkı da budur: onun ölçüsü nefsinin arzuları değil, Rabb’inin rızasıdır.

KUR’ÂN VE SÜNNET MERKEZLİ BİR HAYAT

Kâmil mümin, Kur’ân ve Sünnet’in rehberliğinden asla taviz vermez. Çünkü bilir ki, bu iki kaynak olmadan insanın istikameti bozulur. Onun hayatı, sadece ibadetle değil, her davranışıyla İslam’ın bir yansımasıdır. Ticarette dürüst, ailede ve toplumda adil ve güvenilir bir insandır. Sözünde durur, emanete ihanet etmez, kimseye haksızlık yapmaz.

Kâmil mümin, faydasız işlerden uzak durur; dilini gıybet, kalbini kibirden korur. Zamanını boş şeylerle değil, hayırla değerlendirir. Bir iyiliği küçük görmez; çünkü bilir ki Allah katında samimiyetle yapılan her amel değerlidir, büyüktür.

TOPLUMU AYDINLATAN MÜMİN

Kâmil mümin sadece kendisini düzeltmekle yetinmez; çevresine de faydalı olmaya çalışır. İyiliği emreder, kötülükten sakındırır. Toplumun kararmaya yüz tutmuş vicdanına bir kandil olur. O, davranışlarıyla İslam’ı anlatır; çünkü bilir ki bazen bir müminin ahlâkı, bin sözden daha tesirlidir.

Böyle bir müminin varlığı, toplumun huzur kaynağıdır. Onun duruşu, sarsıntılar arasında bile güven verir. Zira kâmil mümin, yaşadığı çağın gürültüsüne değil, sessiz de olsa hakka kulak verir.

KEMAL YOLCULUĞU BİTMEZ

Kâmil mümin olmak bir varış değil, bir yolculuktur. Bu yolculukta düşmek de vardır, kalkmak da. Mühim olan, düşüşten sonra yeniden yönünü hedefe çevirebilmektir. Çünkü insan, tövbe ettikçe olgunlaşır; sabrettikçe güçlenir; affettikçe yücelir.

Kâmil müminlik, bir günde elde edilen bir makam değil; ömür boyu süren bir çabadır. Her nefes, bu çabanın bir parçasıdır. İnsan, her gün biraz daha olgunlaşmak, her düşüşten biraz daha ibret almak için yaşar. Çünkü müminin kalbi, Rabbine yöneldikçe genişler; dünyaya yöneldikçe daralır.

Yüce Rabbimiz bizleri, Resûlullah’ın izinde yürüyen, Kur’ân’ın nuruyla aydınlanan, kalbi merhamet, dili doğruluk, ameli ihlas dolu kullarından eylesin. Âmin.